De herbouw van Kasteel de Haar omstreeks 1900 was er een van ongekende omvang en complexiteit. Gastconservator Barbara Laan, architectuurhistoricus en publicist, nodigt bezoekers uit om door de ogen van de ontwerpers en opdrachtgevers van deze megaklus te kijken tijdens de nieuwe tentoonstelling ‘Interieur & Lifestyle op De Haar’. Barbara vertelt in haar gastblog over haar eerdere werk en de betrokkenheid en totstandkoming van de tentoonstelling.

‘Mijn passie voor de architectuurgeschiedenis is ontstaan in mijn jeugd toen ik altijd plattegronden aan het tekenen was van droomhuizen. Ik had toen nog niet het idee dat ik daar iets mee zou willen doen. Dat kwam pas later, toen ik kastelen en paleizen ging bezoeken, zoals Versailles, het buitenverblijf van Lodewijk XIV, waar mijn ouders vlak in de buurt wonen. Op het château de Chantilly ten noorden van Parijs kwam ik tot de ontdekking dat het me leuk leek om conservator te worden. Die functie heb ik na mijn studie inderdaad een aantal jaren vervuld, bij het toenmalige Architectuurinstituut in Rotterdam. Ik heb daar een jaren dertig huis omgetoverd in een museumwoning: Huis Sonneveld.14191301_1772134593055810_453843335_o.1.jpgBarbara in gesprek met Petra Blaisse (ontwerper en oprichter van Inside Outside)

Het werk als architectuurhistoricus en publicist is geweldig omdat er altijd wel weer nieuwe prachtige gebouwen zijn die ik nog niet eerder heb gezien. Het geeft een heel rijk gevoel om goede architectuur te bekijken, te analyseren en te onderzoeken. Het werk als publicist is ook heel creatief. Ik vind het leuk om iets zo op te schrijven dat mensen het fijn vinden om te lezen.

“Het is de eerste keer dat de blik van het publiek zo duidelijk naar het ontwerp wordt gestuurd”

Het maken van mooie boeken geeft me ook veel voldoening. Volgend jaar verschijnen drie boeken over woonhuisinterieurs in Amsterdam, het Gooi en Zuid-Kennemerland. Daar hebben we dan met een heel team ruim twee jaar aan gewerkt. Maar het mooiste project uit mijn carrière was toch wel de restauratie en herinrichting van Huis Sonneveld. Zoiets zou ik nog wel eens willen doen.

Als gastconservator bij Kasteel de Haar heb ik het tentoonstellingsconcept bedacht en maak ik alle teksten die nodig zijn om het verhaal van de tentoonstelling aan het publiek te vertellen. Die teksten zijn uiteenlopend van karakter: ze worden gebruikt voor het script van de film, als handleiding voor de zaalgidsen, als basis voor persberichten enzovoorts.

Het leek me een uitdaging om een tentoonstelling te bedenken voor Kasteel de Haar omdat het kasteel eigenlijk geen tentoonstellingsruimte heeft. Alle zalen zijn min of meer ingericht en geven een beeld van het wonen op het kasteel van rond 1900. Ik wilde iets aan de interieurs toevoegen zodat mensen met andere ogen naar de interieurs zouden gaan kijken. In elke ruimte hebben we een of enkele van de originele ontwerptekeningen tentoongesteld. Die zijn soms wel twee meter breed en laten details zien van de vloeren, de wanden, de plafonds en de meubels. Het is de eerste keer dat de blik van het publiek zo duidelijk naar het ontwerp wordt gestuurd. De tekeningen worden normaal gesproken bewaard in Het Nieuwe Instituut waar ik vroeger werkte. Het was fijn om daar weer eens rond te lopen.De prachtige ontwerptekeningen uit het HNI zijn voor het eerst te zien op locatie

Wat ik ook mooi vind aan de tentoonstelling is dat we een aantal meubels hebben teruggezet op de plaats waar ze ooit stonden in de tijd dat het kasteel werd gerestaureerd en ingericht dus de periode 1892-1910. Zo krijgt de bezoeker een beeld van hoe het was bedoeld. Er is in ruim 100 jaar natuurlijk veel verplaatst en zelfs stuk gegaan of verkocht, want de familie heeft tot voor kort intensief gebruik gemaakt van het kasteel, vooral in de septembermaand.

Ik zou de bezoekers willen aanraden: kijk eens door de ogen van de ontwerpers en opdrachtgevers van de restauratie naar het kasteel. Het was een megaklus voor het architectenbureau van Cuypers, maar ook voor baron Etienne en barones Hélène die stad en land hebben afgereisd om kunstvoorwerpen en meubelen te kopen om het kasteel mee in te richten.’

barbara.jpgOver Barbara
Barbara Laan is architectuurhistoricus en was lange tijd verbonden aan Het Nieuwe Instituut in Rotterdam waar zij verantwoordelijk was voor de inrichting van Huis Sonneveld als museumwoning. De prachtige ontwerptekeningen in de archieven van Cuypers waren de inspiratiebron van haar zoektocht naar de uitgevoerde situatie in de interieurs van De Haar.