GASTCONSERVATOR ILEEN MONTIJN OVER

‘DE VERBORGEN KAMERS VAN DE HAAR’

 

Gastconservator op Kasteel de Haar te zijn is leuk werk, omdat je mag rondlopen in dat prachtige kasteel, en in een park waar het altijd mooi weer lijkt te zijn. Sterker nog, je komt op plekken waar gewone stervelingen niet worden toegelaten (of nóg niet…) Maar het is veel meer dan dat. Voor mij als historica is het fascinerend omdat je er héél dicht bij het verleden komt, bij een wereld waar alles anders was. Waar een rijke, adellijke familie van vroeg tot laat werd verzorgd, geholpen en bediend door personeel. Van het klopje op de slaapkamerdeur, ’s ochtends (gevolgd door het ontbijt dat je op een plateau op bed krijgt) tot de gedienstige handen die ’s avonds na het diner datzelfde bed hebben opengeslagen en pyjama of nachtjapon hebben klaargelegd.

Hoe voelde dat?

 

Hoe voelde het dat er twee soorten mensen waren: ‘de familie’ met haar gasten, en achter de coulissen de kamermeisjes en de koks, de knechten en chauffeurs, degenen die poetsten en chauffeerden en schoffelden en ieder boodschapje deden? Daarvan meer te weten te komen vind ik het interessantste wat er is. Bij de rondleiding ‘De verborgen kamers op De Haar’ krijgen de mensen die achter de coulissen werkten, nu eens de volle aandacht. Ik kwam ze tegen, soms zelfs met hun namen, omdat die bij de ‘personeelswas’ staan op een waslijst uit 1938 in het archief.

De overhemden van Albino, het nachthemd van Pierre, de lange onderbroek van H. Bressler… Of de trouwe kamenier van barones Marie-Hélène, Mercedes heette zij, die altijd maar zat te wachten op een stoel voor de kamerdeur van haar werkgeefster voor het geval die haar nodig had. Of de Franse kamer- en linnenmeisjes, die volgens een vroegere beheerster van De Haar zulke elegante figuurtjes waren. Als echte Françaises hadden ze bidetjes op hun slaapkamers staan.

Goede herinneringen

 

Helaas is er ook veel dat we niet weten. We hebben weliswaar de sobere personeelskamers op de derde verdieping, er zijn meubels bewaard gebleven: ijzeren bedden, nachtkastjes, toilettafeltjes, maar hoe het er in die kamers precies uitzag, blijft onzeker. Vooral de eerste decennia nadat het kasteel was voltooid, blijven gehuld in de nevels van de tijd. Over de laatste jaren heb ik oudgedienden kunnen raadplegen, zoals de Franse maître d’hôtel Clément, die me schreef dat de inrichting ‘not so bad, not so good’ was (maar er aan toevoegde dat hij dat niet erg vond).

Ileen Montijn is historica. In 2012 verscheen van haar Hoog geboren, 250 jaar adellijk leven in Nederland. Zij was eerder gastconservator voor Het kloppend hart van De Haar, de openstelling van het Chatelet in 2015. Als gastconservator voor ‘De verborgen kamers van De Haar’ ging zij op zoek naar verhalen en achtergronden van het leven op de derde verdieping ter inspiratie van de gidsen die de rondleiding begeleiden. Zie ook: http://ileenmontijn.nl/

Blijf op de hoogte, schrijf u in voor de nieuwsbrief en vul hieronder uw e-mailadres in:

Adres en contact

Show Buttons
Hide Buttons